Từ các thôn bản đến khu dân cư, phong trào văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao ngày càng sôi nổi; cảnh quan môi trường từng bước được quan tâm; tinh thần đoàn kết cộng đồng được củng cố. Những đổi thay ấy đang tạo nên một sức sống mới, góp phần xây dựng Xuân Dương ngày càng văn minh, giàu bản sắc.

Xuân Dương là địa phương có đồng bào nhiều dân tộc cùng sinh sống, trong đó có Tày, Nùng, Kinh, Dao, Mông. Sự đa dạng về văn hóa tạo nên những nét đặc trưng riêng trong đời sống cộng đồng. Những giá trị văn hóa truyền thống được gìn giữ thông qua tiếng nói, trang phục, dân ca, dân vũ, phong tục, tập quán và các hoạt động sinh hoạt cộng đồng.

Xác định xây dựng đời sống văn hóa là nhiệm vụ quan trọng, xã Xuân Dương chú trọng phát huy vai trò của Nhân dân trong việc xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh ngay từ cơ sở. Các phong trào văn hóa, văn nghệ quần chúng được duy trì, tạo điều kiện để người dân giao lưu, sinh hoạt và phát huy năng khiếu. Những buổi biểu diễn văn nghệ, giao lưu dân ca, dân vũ, các hoạt động thể dục thể thao nhân dịp lễ, tết, ngày kỷ niệm của đất nước và địa phương ngày càng thu hút đông đảo người dân tham gia.

Từ các thôn, những đội văn nghệ quần chúng trở thành hạt nhân trong đời sống văn hóa cộng đồng. Những tiết mục mang đậm bản sắc dân tộc được kết hợp với các ca khúc ca ngợi quê hương, đất nước, tạo nên không khí vui tươi, phấn khởi. Đặc biệt, việc khuyến khích thế hệ trẻ tham gia các hoạt động văn hóa góp phần tạo sự tiếp nối, để những giá trị truyền thống không bị mai một mà tiếp tục được gìn giữ và phát huy trong đời sống hiện đại.

Cùng với văn nghệ, phong trào thể dục thể thao cũng tạo dấu ấn rõ nét trong đời sống cộng đồng. Các hoạt động bóng chuyền, bóng chuyền hơi, kéo co và nhiều hình thức rèn luyện thể chất được tổ chức phù hợp với điều kiện thực tế. Những sân chơi cộng đồng không chỉ giúp nâng cao sức khỏe mà còn trở thành nơi gặp gỡ, giao lưu, tăng cường tình đoàn kết giữa các thôn, các nhóm dân cư.\

Một trong những chuyển biến đáng ghi nhận là ý thức của người dân trong xây dựng cảnh quan, môi trường văn hóa ngày càng được nâng lên. Việc giữ gìn vệ sinh môi trường, xây dựng đường làng, ngõ xóm sạch đẹp, thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và các hoạt động cộng đồng từng bước trở thành những nội dung được người dân quan tâm. Từ những việc làm thiết thực hằng ngày, diện mạo khu dân cư ngày càng khang trang, sạch sẽ hơn.

Đời sống văn hóa đổi mới còn được thể hiện qua tinh thần tương trợ, đoàn kết trong cộng đồng. Các tổ chức đoàn thể, thôn bản và người dân tích cực tham gia những hoạt động chung, quan tâm giúp đỡ các gia đình có hoàn cảnh khó khăn, vận động Nhân dân thực hiện tốt các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Qua đó, vai trò chủ thể của Nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa ngày càng được phát huy.

Trong quá trình chuyển đổi số, đời sống văn hóa ở Xuân Dương cũng từng bước có những phương thức tiếp cận mới. Công nghệ thông tin, mạng xã hội và các nền tảng số được khai thác để tuyên truyền những thông tin tích cực, giới thiệu các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao của địa phương. Những hình ảnh đẹp về con người, cảnh quan, hoạt động cộng đồng được chia sẻ rộng rãi, góp phần quảng bá hình ảnh Xuân Dương và lan tỏa tinh thần đoàn kết trong Nhân dân.

Đổi mới đời sống văn hóa không có nghĩa là thay thế những giá trị truyền thống bằng những hình thức mới, mà là biết kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và phát triển. Với Xuân Dương, những nét đẹp văn hóa của đồng bào các dân tộc chính là nền tảng để xây dựng đời sống văn hóa hiện đại nhưng vẫn giữ được bản sắc. Đây cũng là nguồn lực quan trọng để địa phương phát triển du lịch cộng đồng, quảng bá văn hóa và tạo thêm những giá trị mới cho quê hương trong tương lai.

Để tiếp tục tạo sức sống mới cho đời sống văn hóa, xã Xuân Dương chú trọng nâng cao chất lượng các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao; phát huy hiệu quả thiết chế văn hóa ở cơ sở; khuyến khích thành lập và duy trì các câu lạc bộ phù hợp với nhu cầu của Nhân dân. Đồng thời, tăng cường tuyên truyền, vận động người dân thực hiện nếp sống văn minh, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh.

Mỗi gia đình, mỗi thôn và mỗi người dân đều là một chủ thể góp phần tạo nên diện mạo văn hóa của địa phương. Khi người dân cùng chung tay giữ gìn cảnh quan, tham gia các hoạt động cộng đồng, bảo tồn văn hóa truyền thống và xây dựng nếp sống văn minh, những thay đổi tích cực sẽ được lan tỏa từ mỗi gia đình đến từng khu dân cư.

Diện mạo đời sống văn hóa đổi mới đang mang đến cho Xuân Dương một sức sống mới. Đó là sức sống được tạo nên từ sự đoàn kết, từ những giá trị văn hóa truyền thống được gìn giữ, từ tinh thần chủ động đổi mới và sự tham gia tích cực của Nhân dân. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để Xuân Dương tiếp tục xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, phát huy bản sắc dân tộc, nâng cao chất lượng đời sống Nhân dân và góp phần xây dựng quê hương ngày càng phát triển, văn minh, giàu bản sắc./.

Phương Nga