Kỷ niệm 78 năm Ngày truyền thống Ngành Kiểm tra Đảng (16/10/1948 - 16/10/2026)
Ngay từ những ngày đầu thành lập, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhận thức rõ tầm quan trọng đặc biệt của công tác kiểm tra nhằm bảo đảm thực hiện nghiêm chỉnh mục tiêu, lý tưởng, đường lối, chính sách và giữ gìn sự đoàn kết, thống nhất, kỷ luật trong Đảng. Trong giai đoạn từ năm 1930 đến trước năm 1948, công tác kiểm tra do Trung ương Đảng và Bác Hồ trực tiếp chỉ đạo, do các cấp ủy và tổ chức đảng tự thực hiện mà chưa có bộ máy chuyên trách.
Mốc son lịch sử mở đầu cho chặng đường phát triển chuyên trách của Ngành diễn ra vào ngày 16/10/1948, khi Ban Thường vụ Trung ương Đảng ra Quyết nghị thành lập Ban Kiểm tra Trung ương tại Chiến khu Việt Bắc. Đồng chí Trần Đăng Ninh, Ủy viên Trung ương Đảng, được giao nhiệm vụ làm Trưởng Ban đầu tiên. Sau này, Bộ Chính trị khóa VIII đã quyết định lấy ngày 16/10/1948 làm Ngày truyền thống chính thức của Ngành Kiểm tra Đảng.
Kể từ thời điểm lịch sử đó, tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ kiểm tra không ngừng được củng cố và lớn mạnh qua các kỳ Đại hội Đảng:
Đại hội II của Đảng (tháng 2/1951) quyết nghị Ban Kiểm tra Trung ương kiêm Ban Thanh tra của Chính phủ, do đồng chí Hồ Tùng Mậu làm Trưởng Ban. Đến ngày 06/3/1956, Bộ Chính trị khóa II ban hành Nghị quyết thành lập ban kiểm tra các khu ủy, tỉnh ủy. Ngày 25/4/1956, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 263/SL cử đồng chí Nguyễn Lương Bằng làm Trưởng Ban Kiểm tra Trung ương kiêm Tổng Thanh tra Chính phủ. Đến Hội nghị Trung ương 10 khóa II (tháng 3/1957), Trung ương quyết định tách riêng Ban Kiểm tra Trung ương Đảng và Ban Thanh tra Chính phủ; kiện toàn Ban Kiểm tra Trung ương gồm các đồng chí: Nguyễn Lương Bằng (Trưởng Ban), Nguyễn Chí Thanh và Phạm Hùng.
Đại hội III (tháng 9/1960) quy định các cấp ủy cử ra Ủy ban Kiểm tra (UBKT) của cấp mình; Ban Chấp hành Trung ương bầu UBKT Trung ương gồm 11 đồng chí (sau bổ sung 06 đồng chí) do đồng chí Nguyễn Lương Bằng làm Trưởng Ban. Tại chiến trường miền Nam, ngày 14/8/1969, Trung ương Cục miền Nam ban hành Nghị quyết số 13 thành lập Ban Kiểm tra các cấp do đồng chí Phan Văn Đáng làm Trưởng Ban. Tháng 3/1970, Ban Kiểm tra Khu ủy Khu V được thành lập do đồng chí Trần Kiên làm Trưởng Ban. Sau khi đất nước thống nhất, các cơ quan kiểm tra chiến trường đã hợp nhất vào UBKT Trung ương.
Đại hội IV (tháng 12/1976) bầu UBKT Trung ương gồm 17 đồng chí, do đồng chí Song Hào làm Trưởng Ban.
Đại hội V (tháng 3/1982) bầu UBKT Trung ương gồm 10 đồng chí, do đồng chí Trần Kiên làm Chủ nhiệm; từ thời điểm này, hệ thống UBKT được lập đồng bộ từ Trung ương đến cơ sở và người đứng đầu chính thức mang chức danh Chủ nhiệm.
Đại hội VI (tháng 12/1986) bầu UBKT Trung ương gồm 11 đồng chí, đồng chí Trần Kiên tiếp tục làm Chủ nhiệm.
Đại hội VII (tháng 6/1991) bầu UBKT Trung ương gồm 9 đồng chí, đồng chí Đỗ Quang Thắng làm Chủ nhiệm.
Đại hội VIII (nhiệm kỳ 1996 - 2001) bầu UBKT Trung ương gồm 11 đồng chí, đồng chí Nguyễn Thị Xuân Mỹ làm Chủ nhiệm.
Đại hội IX (nhiệm kỳ 2001 - 2005) bầu UBKT Trung ương gồm 09 đồng chí, do đồng chí Lê Hồng Anh làm Chủ nhiệm; đến tháng 01/2003, Hội nghị Trung ương 7 bầu đồng chí Nguyễn Văn Chi làm Chủ nhiệm và bổ sung thành viên lên 14 đồng chí.
Đại hội X (nhiệm kỳ 2006 - 2011) bầu 14 đồng chí, do đồng chí Nguyễn Văn Chi làm Chủ nhiệm (sau được bổ sung lên 15 đồng chí vào tháng 7/2007 và bầu bổ sung các đồng chí Mai Thế Dương, Mai Trực, Trần Cẩm Tú vào tháng 01/2009).
Đại hội XI (nhiệm kỳ 2011 - 2015) bầu 21 đồng chí, do đồng chí Ngô Văn Dụ làm Chủ nhiệm.
Đại hội XII (nhiệm kỳ 2015 - 2020) bầu 21 đồng chí, do đồng chí Trần Quốc Vượng làm Chủ nhiệm, sau đó Hội nghị Trung ương 7 bầu đồng chí Trần Cẩm Tú giữ chức Chủ nhiệm.
Đại hội XIII (nhiệm kỳ 2020 - 2025) bầu 19 đồng chí (sau bổ sung lên 21 đồng chí), do đồng chí Trần Cẩm Tú làm Chủ nhiệm.
Đến ngày 23/01/2025, Ban Chấp hành Trung ương bầu đồng chí Nguyễn Duy Ngọc làm Chủ nhiệm UBKT Trung ương. Ngày 05/11/2025, đồng chí Trần Sỹ Thanh được bầu làm Chủ nhiệm UBKT Trung ương thay đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, và sau đó tiếp tục được bầu giữ chức Chủ nhiệm UBKT Trung ương khóa XIV.
Cùng với sự phát triển về tổ chức, chức năng và thẩm quyền của Ủy ban Kiểm tra các cấp không ngừng được Đại hội Đảng toàn quốc bổ sung, hoàn thiện. Từ nhiệm vụ ban đầu là phục vụ cấp ủy kiểm tra việc thực hiện đường lối kháng chiến, kiến quốc và xem xét việc bất thường, Ngành đã tiến tới kiểm tra đảng viên vi phạm Điều lệ Đảng, kiểm tra việc chấp hành chỉ thị, nghị quyết và kiểm tra tổ chức đảng cấp dưới, đảng viên khi có dấu hiệu vi phạm. Đại hội X, chức năng, nhiệm vụ giám sát chính thức được bổ sung cho UBKT các cấp; Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 khóa X đã khẳng định công tác kiểm tra, giám sát là phương thức lãnh đạo quan trọng nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, phòng ngừa và ngăn chặn sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống.
Thực tiễn 78 năm qua đã chứng minh, Ngành Kiểm tra Đảng đã kiểm tra, giám sát hàng vạn tổ chức đảng và đảng viên, xử lý nghiêm minh các vi phạm với tinh thần “Không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, góp phần đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, củng cố vững chắc niềm tin của nhân dân đối với Đảng2. Với những cống hiến đặc biệt xuất sắc đó, Ngành Kiểm tra Đảng đã vinh dự được Đảng và Nhà nước trao tặng Huân chương Sao vàng nhân dịp kỷ niệm 60 năm Ngày truyền thống.
Tự hào nối tiếp truyền thống 78 năm của Ngành, tại Đảng bộ xã Xuân Dương, công tác kiểm tra, giám sát trong nhiệm kỳ đầu tiên (2025 - 2030) đã đạt được những kết quả rất đáng ghi nhận: UBKT Đảng ủy xã Xuân Dương đã được kiện toàn, ban hành quy chế làm việc, chủ động tham mưu giúp cấp ủy xây dựng và triển khai Chương trình kiểm tra, giám sát toàn khóa và hằng năm. Kịp thời giám sát việc thực hiện các nghị quyết, kết luận của Trung ương, việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh và công tác sinh hoạt Đảng. Qua đó, kết luận rõ ưu điểm, chỉ ra tồn tại, hạn chế và yêu cầu khắc phục kịp thời, không để vi phạm kéo dài.
Bước vào giai đoạn phát triển mới, trước yêu cầu đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng, UBKT Đảng ủy xã Xuân Dương xác định các nhiệm vụ trọng tâm: Chủ động nắm bắt tình hình dư luận tại các lĩnh vực dễ phát sinh tiêu cực để kịp thời tham mưu cấp ủy hoặc tiến hành kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm. Xử lý nghiêm minh các trường hợp sai phạm; giải quyết dứt điểm đơn, thư khiếu nại, tố cáo, đặc biệt là đơn thư liên quan đến nhân sự cấp ủy và cán bộ thuộc diện cấp ủy quản lý. Tăng cường công tác bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ làm công tác kiểm tra.

Kỷ niệm 78 năm Ngày truyền thống Ngành Kiểm tra Đảng là dịp để mỗi cán bộ làm công tác kiểm tra nhìn lại chặng đường đã qua, thêm tự hào và trách nhiệm với sứ mệnh được giao. Học tập và phát huy truyền thống vẻ vang của Ngành: "Tuyệt đối trung thành, đoàn kết, trung thực, liêm khiết, kỷ cương và tận tụy", toàn thể đội ngũ cán bộ kiểm tra Đảng bộ xã Xuân Dương quyết tâm nêu cao tinh thần trách nhiệm, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ. Chúng ta tin tưởng rằng, công tác kiểm tra, giám sát sẽ tiếp tục là "thanh bảo kiếm" giữ gìn sự trong sạch, vững mạnh của Đảng bộ xã Xuân Dương, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương phát triển nhanh, bền vững, xứng đáng với niềm tin yêu của Đảng và Nhân dân.
Một số hình ảnh hoạt động kiểm tra, giám sát tại cơ sở:
Tác giả: Long Thị Thịnh