Hằng năm, ngày 17 tháng 9 được chọn là Ngày An toàn người bệnh Thế giới, là dịp để cộng đồng quốc tế cùng nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của an toàn trong chăm sóc sức khỏe, phòng ngừa sự cố y khoa và thúc đẩy sự tham gia chủ động của người bệnh, người nhà người bệnh cũng như đội ngũ cán bộ y tế trong quá trình khám, chữa bệnh.

Hưởng ứng Ngày An toàn người bệnh Thế giới năm 2026, các cơ sở y tế, cán bộ, nhân viên y tế và cộng đồng cùng hướng tới mục tiêu xây dựng một nền y tế an toàn hơn, trong đó mỗi người bệnh được chăm sóc với sự tôn trọng, trách nhiệm, tận tâm và các biện pháp bảo đảm an toàn được thực hiện xuyên suốt quá trình cung cấp dịch vụ y tế.

An toàn người bệnh – yêu cầu xuyên suốt trong chăm sóc sức khỏe

An toàn người bệnh là một trong những nội dung quan trọng hàng đầu của chất lượng khám bệnh, chữa bệnh. Trong thực tế, quá trình chăm sóc sức khỏe có thể tiềm ẩn những nguy cơ nếu thiếu sự phối hợp, kiểm tra, giám sát và tuân thủ đúng quy trình chuyên môn. Những sai sót trong sử dụng thuốc, nhận diện người bệnh, kiểm soát nhiễm khuẩn, thực hiện thủ thuật, phẫu thuật, bàn giao thông tin hoặc theo dõi người bệnh đều có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và quá trình điều trị.

Vì vậy, bảo đảm an toàn người bệnh không chỉ là trách nhiệm riêng của bác sĩ, điều dưỡng hay một bộ phận chuyên môn mà là trách nhiệm chung của toàn bộ cơ sở khám, chữa bệnh và của chính người bệnh, người nhà người bệnh.

Một môi trường y tế an toàn cần được xây dựng trên nền tảng của quy trình chuyên môn chặt chẽ, tinh thần trách nhiệm, sự phối hợp giữa các bộ phận và văn hóa an toàn. Trong đó, mỗi cán bộ y tế cần chủ động nhận diện nguy cơ, thực hiện đúng quy định, kịp thời báo cáo và xử lý những vấn đề phát sinh; mỗi người bệnh cần cung cấp đầy đủ thông tin về tình trạng sức khỏe, tiền sử bệnh, thuốc đang sử dụng và chủ động trao đổi với nhân viên y tế khi có những dấu hiệu bất thường.

Chủ động phòng ngừa sự cố y khoa

Một trong những nguyên tắc quan trọng của an toàn người bệnh là phòng ngừa trước khi sự cố xảy ra. Việc nhận diện sớm các nguy cơ giúp cơ sở y tế có biện pháp kiểm soát phù hợp, hạn chế tối đa những tổn hại có thể xảy ra trong quá trình chăm sóc và điều trị.

Trong đó, nhận diện chính xác người bệnh là bước cơ bản nhưng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Trước khi thực hiện các hoạt động chăm sóc, xét nghiệm, cấp phát thuốc, thực hiện thủ thuật hoặc can thiệp y tế, nhân viên y tế cần kiểm tra, đối chiếu thông tin người bệnh theo đúng quy định.

An toàn trong sử dụng thuốc cũng là một nội dung cần được đặc biệt quan tâm. Người bệnh cần sử dụng thuốc đúng theo hướng dẫn của bác sĩ, không tự ý thay đổi liều lượng, ngừng thuốc hoặc sử dụng thêm các loại thuốc, thực phẩm chức năng khi chưa trao đổi với nhân viên y tế. Người nhà cần phối hợp với cán bộ y tế trong việc theo dõi việc sử dụng thuốc, nhất là đối với trẻ em, người cao tuổi hoặc người có nhiều bệnh lý cần điều trị đồng thời.

Bên cạnh đó, kiểm soát nhiễm khuẩn đóng vai trò quan trọng trong bảo đảm an toàn cho người bệnh và nhân viên y tế. Thực hiện vệ sinh tay đúng thời điểm, sử dụng phương tiện phòng hộ phù hợp, vệ sinh môi trường khám chữa bệnh, xử lý chất thải y tế đúng quy định và tuân thủ các quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn là những biện pháp thiết thực góp phần hạn chế nguy cơ lây nhiễm trong cơ sở y tế.

Người bệnh là trung tâm của quá trình chăm sóc

Bảo đảm an toàn người bệnh gắn liền với quan điểm lấy người bệnh làm trung tâm. Người bệnh không chỉ là đối tượng tiếp nhận dịch vụ y tế mà còn là một thành viên tích cực trong quá trình chăm sóc sức khỏe của chính mình.

Khi đến khám và điều trị, người bệnh cần chủ động cung cấp thông tin đầy đủ, trung thực về tình trạng sức khỏe, tiền sử dị ứng, bệnh nền, thuốc đang sử dụng và những vấn đề liên quan. Khi chưa hiểu rõ về chẩn đoán, phương pháp điều trị, cách sử dụng thuốc hoặc những lưu ý sau khi xuất viện, người bệnh nên chủ động hỏi lại nhân viên y tế.

Việc trao đổi hai chiều giữa người bệnh và nhân viên y tế giúp hạn chế hiểu nhầm, nâng cao khả năng tuân thủ điều trị và góp phần phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường.

Đối với người nhà người bệnh, sự phối hợp cũng có ý nghĩa quan trọng. Người nhà cần thực hiện đúng hướng dẫn của cơ sở y tế, giữ gìn vệ sinh, trật tự, hỗ trợ người bệnh trong sinh hoạt và thông báo kịp thời cho nhân viên y tế khi nhận thấy người bệnh có biểu hiện bất thường.

Xây dựng văn hóa an toàn trong cơ sở y tế

Một trong những yếu tố quan trọng để nâng cao an toàn người bệnh là xây dựng văn hóa an toàn. Đây là môi trường trong đó cán bộ y tế luôn ý thức về nguy cơ, chủ động phòng ngừa, trao đổi thông tin và rút kinh nghiệm từ các sự cố hoặc nguy cơ sự cố.

Văn hóa an toàn không đồng nghĩa với việc tìm kiếm hay quy trách nhiệm một cách máy móc khi xảy ra sai sót. Điều quan trọng là phải nhận diện được nguyên nhân, những điểm chưa phù hợp trong quy trình và các yếu tố có thể dẫn đến sự cố để có giải pháp phòng ngừa tái diễn.

Mỗi cán bộ y tế cần thực hiện nghiêm quy trình chuyên môn, nâng cao kỹ năng giao tiếp, phối hợp hiệu quả với đồng nghiệp và đặt sự an toàn của người bệnh lên hàng đầu. Những nguy cơ có thể ảnh hưởng đến người bệnh cần được phát hiện và thông tin kịp thời để có biện pháp xử lý phù hợp.

Các cơ sở y tế cũng cần thường xuyên rà soát quy trình, tổ chức tập huấn, cập nhật kiến thức chuyên môn, kiểm tra việc thực hiện các quy định về an toàn người bệnh và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, theo dõi và trao đổi thông tin y tế.

Gia đình và cộng đồng cùng tham gia bảo đảm an toàn

An toàn người bệnh không chỉ được bảo đảm trong bệnh viện, phòng khám hay cơ sở y tế mà còn cần được duy trì trong quá trình chăm sóc tại gia đình và cộng đồng.

Mỗi gia đình cần nâng cao kiến thức chăm sóc sức khỏe, quản lý việc sử dụng thuốc và lưu giữ thông tin y tế cần thiết của các thành viên. Đối với người cao tuổi, trẻ nhỏ, người mắc bệnh mạn tính hoặc người cần chăm sóc dài ngày, gia đình càng cần phối hợp chặt chẽ với nhân viên y tế để thực hiện đúng hướng dẫn.

Người dân cũng cần hình thành thói quen khám bệnh tại các cơ sở y tế phù hợp, không tự ý mua và sử dụng thuốc theo kinh nghiệm truyền miệng; không sử dụng đơn thuốc của người khác; không che giấu thông tin về bệnh tật, dị ứng hoặc thuốc đang sử dụng.

Trong bối cảnh thông tin về sức khỏe ngày càng phổ biến trên mạng xã hội, người dân cần tỉnh táo lựa chọn nguồn thông tin đáng tin cậy, tránh áp dụng các phương pháp điều trị chưa được kiểm chứng hoặc bỏ điều trị theo chỉ định của bác sĩ.

Hưởng ứng bằng những hành động thiết thực

Hưởng ứng Ngày An toàn người bệnh Thế giới năm 2026 cần được cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực, phù hợp với từng cơ sở y tế và từng người dân.

Đối với cán bộ, nhân viên y tế, đó là thực hiện đúng quy trình chuyên môn; tuân thủ các quy định về nhận diện người bệnh, sử dụng thuốc an toàn, kiểm soát nhiễm khuẩn; giao tiếp rõ ràng, tôn trọng và tận tình với người bệnh; chủ động nhận diện, báo cáo nguy cơ và sự cố; thường xuyên học tập, cập nhật kiến thức, nâng cao năng lực chuyên môn.

Đối với người bệnh, đó là cung cấp thông tin chính xác về sức khỏe; tuân thủ hướng dẫn điều trị; hỏi lại khi chưa hiểu; sử dụng thuốc đúng chỉ định; thực hiện các biện pháp vệ sinh và phòng bệnh; thông báo ngay cho nhân viên y tế khi xuất hiện những dấu hiệu bất thường.

Đối với người nhà và cộng đồng, đó là đồng hành cùng người bệnh, phối hợp với cơ sở y tế, chấp hành nội quy, giữ gìn môi trường khám chữa bệnh và cùng lan tỏa những kiến thức đúng đắn về chăm sóc sức khỏe.

Chung tay vì một nền y tế an toàn hơn

Ngày An toàn người bệnh Thế giới là dịp để mỗi người nhìn nhận sâu sắc hơn rằng an toàn người bệnh là trách nhiệm chung và cần được thực hiện mỗi ngày. Mỗi quy trình được tuân thủ nghiêm túc, mỗi thông tin được trao đổi đầy đủ, mỗi nguy cơ được phát hiện sớm và mỗi hành động phối hợp đúng lúc đều có thể góp phần bảo vệ sức khỏe, tính mạng và quyền lợi của người bệnh.

Hưởng ứng Ngày An toàn người bệnh Thế giới năm 2026, hãy cùng xây dựng môi trường chăm sóc sức khỏe trong đó người bệnh được lắng nghe, được tôn trọng, được cung cấp thông tin đầy đủ và được chăm sóc trong điều kiện an toàn; cán bộ y tế làm việc với tinh thần trách nhiệm, chuyên nghiệp và nhân văn; gia đình và cộng đồng chủ động đồng hành cùng ngành Y tế.

An toàn người bệnh bắt đầu từ những hành động nhỏ, nhưng cần sự chung tay của tất cả mọi người.

Mỗi cán bộ y tế – một hành động vì an toàn người bệnh.
Mỗi người bệnh – một chủ thể tích cực trong chăm sóc sức khỏe.
Mỗi gia đình – một điểm tựa an toàn cho người bệnh.
Mỗi cơ sở y tế – một môi trường chăm sóc an toàn, chất lượng và nhân văn.

Cùng hành động hôm nay vì an toàn người bệnh – vì sức khỏe của mỗi người, mỗi gia đình và cộng đồng./.